KUZGUN

Kuzgun, diğer adlarıyla Bayağı Kuzgun, Karakarga ya da Kelağ, kargagiller familyasından Corvus cinsi, zekası, büyüklüğü ve simkara olması ile tanınmış bir kuş türüdür.

Kanat açıklığı 1,5 metreyi bulabilir. İri ve uzun gagası, baklava biçimli kuyruğu, onun uçarken ayırt edilmesini sağlar. Vücudundaki bütün tüyler kara, boyun altı tüyleri diktir. Yerleşik ve gezici kuşlardır. Boyları ortalama 64 cm’dir. 3 ile 6 arası yumurta yumurtlarlar. Kuluçka süreleri 12 gün, yavru kuşların uçma süreleri 16 gündür. Gagaları kalın, çok güçlü ve kara renktir. Ötüşleri, uçarken “korrk” şeklinde, ikaz amacıyla “rrab, klong” biçimindedir. Uçarken kuyrukları kama şeklinde durur. Basit, çalı çırpıyla gerçekleştirdikleri yuvalarını ağaçların ya da kayalıkların üstüne yaparlar. Sürü oluştururlar ve bir arada bulunmayı seçerler. Kendilerinden daha güçlü olan kuş çeşitlerine saldırabilmektedirler.

Kuzgunların zekasıyla alakalı bahsedilen çok sayıda hikaye duyulabilir; zira kargagiller arasında en akıllı kuşlar oldukları düşünülmektedir. Bunda, oyunculuklarının ve akrobasi yeteneklerinin yanında, detaylı problemler ile çözüm üretebilme bilhassa arının da katkısı vardır. Sorunlarını çözümlerken tabiatta tespit edilen materyallerden de yararlanmaları zekalarının ne denli ilerlemiş olduğunun ispatıdır. Kuzgunlar aynı vakitte hırsız kuş olarak da tanınırlar. Bunun nedeni dişilerini etkilemek amacıyla bilhassa parlak, beyaz ve mavi renkteki nesneleri yuvalarına taşımalarıdır.

Böcekler, solucanlar, midyeler, balıklar, bitkisel maddeler ve tohumları gıda olarak tüketirler. Palearktik’de yaygındırlar. Türkiye’nin her yerinde bulunabilen yerleşik kuşlardır. Fundalıklarda, daha çok ormanlık, dağlık kesimlerde ve hayvan yetiştirilen yerlerde barınırlar. ABD’de Alaska eyaletindeki Hayda ve Tlingit Kızılderilileri ile Yupik ve İnyupik Eskimolarının geleneksel inancı olan şamanizmde insanlar kuzgun doğrulusunda yaratılmıştır.

Efsaneye göre, Nuh’un gemisi Ağrı Dağı’na oturduktan sonra, Nuh Peygamber ilk evvelce bir kuzgun göndermiş, kuş daireler çizerek uçup gitmiş ve geri gelmemiştir. Nuh, bu sefer bir güvercin göndermiş, o da tüneyecek hiçbir yer bulamadığı amacıyla gemiye dönmüştür. Yedi gün sonra gönderdiği bir diğer güvercin, gagasında bir zeytin dalıyla gelmiştir. İlk başta rengi beyaz olan kuzgun, geri dönmediği amacıyla lanetlenmiş ve rengi karaya dönmüştür. Bir İngiliz söylentisine göre de saksağan, Nuh doğrulusunda gönderilen ilk güvercin ve kuzgunun melezidir ve bu sebeple tüyleri kara-beyazdır.